Handhavingsbeleid van de Autoriteit Persoonsgegevens

Section 2.1 · De AP treedt op bij een voortdurende overtreding (beginselplicht tot handhaving)

Als de AP een overtreding constateert, geldt dat de overtreding in beginsel moet worden beëindigd en dat de AP – als dat nodig is – handhavingsinstrumenten inzet om dat resultaat te bereiken. Bijvoorbeeld als de overtreder de overtreding niet uit eigen beweging beëindigt. Deze verplichting voor de AP om op te treden wordt ook wel de ‘beginselplicht tot handhaving’ genoemd en vloeit voort uit de rechtspraak. Daarin is geoordeeld dat de belangen bij (1) het beëindigen van de overtreding, (2) het wegnemen of beperken van de gevolgen ervan, en (3) het voorkomen van herhaling of hervatting, vergen dat een herstelmaatregel wordt opgelegd. De beginselplicht tot handhaving verplicht dus om de overtreding te (doen) beëindigen, maar betekent niet dat altijd een bestuurlijke boete moet worden opgelegd.^note De AP beslist per geval of daartoe aanleiding bestaat.

Section 2.2 · De AP treedt effectgericht op

Handhavend optreden moet doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. Dit volgt uit vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie. Doeltreffend betekent dat het optreden effectief moet zijn in het tegengaan van de overtreding en het bereiken van het doel van de regelgeving. De evenredigheid vergt dat het optreden in redelijke verhouding staat tot de ernst van de overtreding en de gevolgen daarvan. Handhavend optreden is afschrikkend als de opgelegde straf of maatregel een ontmoedigend effect heeft op de overtreder en anderen om soortgelijke overtredingen te begaan.Het uitgangspunt (of doel) van het handhavend optreden van de AP is dat eenieder zich – uiteindelijk – uit eigen beweging normconform gedraagt. De inzet van handhavingsinstrumenten kan daar op verschillende wijzen aan bijdragen: het bereiken van normconform gedrag (schadelijke situaties beëindigen), speciale en generale preventie (toekomstige schadelijke situaties bij de overtreder of in het algemeen voorkomen) en leedtoevoeging (schadelijke situaties bestraffen).De AP bekijkt per geval welk handhavingsinstrument het meest effectief is om het beoogde doel te bereiken. Naast de inzet van formele handhavingsinstrumenten (herstellend of bestraffend) kan de AP uit oogpunt van effectiviteit ook kiezen voor informeel contact met de overtreder. Op de verschillende (soorten) handhavingsinstrumenten wordt nader ingegaan in hoofdstuk 3.

Section 2.3 · De AP staat open voor overleg over het beëindigen van de overtreding

De AP staat tijdens het handhavingstraject of gedurende een daarop volgende bezwaar- of beroepsprocedure open voor overleg met de overtreder die de overtreding wil beëindigen, vooruitlopend op een formele beslissing over handhavend optreden respectievelijk een beslissing op bezwaar of uitspraak van de rechter.In situaties waarin de overtreder niet zeker weet of een voorgenomen wijziging ertoe leidt dat de overtreding daadwerkelijk wordt beëindigd, kan de overtreder in overleg treden met medewerkers van de AP over een concreet voorstel. Let op: dit overleg laat het verloop van het handhavingstraject (of de behandeling van het bezwaar) onverlet. Het is daarom raadzaam om in een vroeg stadium in overleg te treden, om te voorkomen dat het overleg wordt beëindigd omdat een besluit in de zaak is genomen. Bijvoorbeeld parallel aan het geven van een schriftelijke zienswijze of mondelinge toelichting daarop.Het doen van een voorstel om de geconstateerde overtreding te beëindigen geldt niet als erkenning van de overtreding door de overtreder. De overtreder zorgt ervoor dat het voorstel een helder en specifiek plan omvat, en betrekt zo nodig de hulp van een adviseur. Indien de organisatie van de overtreder een Functionaris voor de Gegevensbescherming (hierna: FG) heeft aangesteld, dient een advies van de FG over het voorstel te worden bijgevoegd. Het overleg vindt plaats met de behandelend medewerkers van de afdeling die de zaak op dat moment in behandeling heeft. Zij geven geen advies, maar toetsen of een voorstel leidt tot beëindiging van de geconstateerde overtreding.Ook als het overleg ertoe leidt dat de overtreding wordt beëindigd, behoudt de AP de mogelijkheid om een sanctie zoals een bestuurlijke boete op te leggen. Evenwel kunnen de feitelijke gevolgen van het beëindigen van de overtreding worden betrokken bij het antwoord op de vraag welk handhavingsinstrument het meest effectief en passend is (zoals beschreven in paragraaf 4.2).

Section 2.4 · De AP houdt de overtreder op de hoogte van de voortgang

De AP informeert de overtreder over de geconstateerde overtreding en het voornemen om handhavend op te treden (zie ook hoofdstuk 5). Indien de AP niet binnen de wettelijke beslistermijn een besluit neemt omtrent een op te leggen maatregel, stelt de AP de overtreder in ieder geval elke zes maanden in kennis van de voortgang van de handhavingsprocedure. De AP zorgt ervoor dat voor de overtreder duidelijk is op welke wijze de overtreder in contact kan treden voor vragen over de procedure en eventueel overleg over de beëindiging van de overtreding (zie het vorige uitgangspunt).Wanneer de overtreder een advocaat of andere gemachtigde heeft ingeschakeld die voor de overtreder optreedt, dan vindt het contact van de AP in beginsel plaats met die gemachtigde in plaats van direct met de overtreder.

Section 2.5 · De AP informeert de FG

Indien het gaat om een overtreding van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), de Wet politiegegevens (Wpg) of de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg), en de overtreder een FG bij de AP heeft aangemeld, ontvangt de FG bij aanvang van de procedure een afschrift van het onderzoeksrapport of het concept-besluit en het voornemen tot handhaving.^note Dit ontslaat de overtreder niet van de verplichting om de FG zélf naar behoren en tijdig te betrekken bij alle aangelegenheden die verbandhouden met de bescherming van persoonsgegevens. Uit deze verplichting volgt ook dat de organisatie zelf de FG betrekt bij de zienswijze op het onderzoeksrapport en/of voornemen.De FG ontvangt verder afschriften van de hiervoor bedoelde voortgangsberichten aan de overtreder en overige tussentijdse correspondentie met de overtreder, voor zover het de inhoud van de zaak aangaat.De FG wordt door de AP uitsluitend geïnformeerd; de AP zal de FG niet als formele vertegenwoordiger van de overtreder benaderen. Dit verhoudt zich namelijk niet met de onafhankelijke positie die de FG tot de organisatie heeft.Indien een zienswijzezitting plaatsvindt,^note kan de FG deze bijwonen als toehoorder. De gedachte hierachter is dat als de AP besluit tot handhavend optreden, de overtreder de FG moet betrekken bij het beëindigen van de overtreding. Kennis van wat de overtreder en de AP met elkaar hebben gewisseld draagt bij aan een effectieve taakuitvoering door de FG. Ook heeft de FG zicht op de invloed van de verwerking waarop de geconstateerde overtreding ziet, op andere verwerkingen binnen de organisatie. Na vaststelling van het verslag van de zienswijzezitting ontvangt de FG daarvan een afschrift, ook indien de FG daarbij niet aanwezig was.De FG ontvangt tot slot een afschrift van het uiteindelijke handhavingsbesluit of de brief waarmee van handhavend optreden wordt afgezien.^note

Section 2.6 · De AP informeert de klager

Indien de handhavingsprocedure het gevolg is van een AVG-klacht of verzoek tot handhaving,^note stelt de AP de klager of verzoeker periodiek in kennis van de voortgang van de handhavingsprocedure. Hiertoe is de AP wettelijk verplicht.^note Als de procedure wordt beëindigd, ontvangt de verzoeker of klager bericht over het resultaat van de behandeling van het verzoek of de AVG-klacht. Daarbij wordt een afschrift van een eventueel genomen handhavingsbesluit verstrekt dat integraal onderdeel uitmaakt van de beslissing op het verzoek of de AVG-klacht. Ook hiertoe is de AP wettelijk verplicht.^note Gegevens van (bedrijfs-)vertrouwelijke aard kunnen uit dat afschrift worden verwijderd (gelakt).Behoudens de situatie dat er kennelijk geen (bedrijfs)vertrouwelijke gegevens in een besluit zijn vermeld, vraagt de AP de overtreder voor verzending of het besluit gegevens bevat die volgens de overtreder vertrouwelijk dienen te blijven voor de klager of verzoeker. De overtreder dient de vertrouwelijkheid van zulke gegevens te motiveren. Bij de beoordeling geeft de AP overeenkomstige toepassing aan het bepaalde in artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder c, en tweede lid, aanhef en onder f, van de Wet open overheid. De AP beslist of de vertrouwelijkheidsclaim wordt toegewezen en dus tot het lakken van een passage in het besluit leidt.De uitvraag om een vertrouwelijkheidsclaim en beoordeling daarvan voor de toezending van een besluit aan de klager, staan los van de actieve openbaarmaking van handhavingsbesluiten. Daarvoor wordt een aparte procedure doorlopen. De uitvraag staat ook los van een beroepsprocedure, waarin de rechtbank bij de AP de originele stukken opvraagt en doorzendt aan partijen. Als de AP in het kader van het toezenden van een besluit aan een klager of verzoeker een vertrouwelijkheidsclaim heeft toegewezen, zal de AP in een eventuele beroepsprocedure in beginsel verzoeken om beperkte kennisneming (artikel 8:29 van de Awb). Het staat echter ter oordeel van de rechter om te beslissen of er gegevens mogen worden gelakt uit de dossierstukken. De rechter kan daarbij tot een ander oordeel komen dan de AP bij de toezending van het besluit aan de klager.

Section 3.1 · Handhavingsinstrumenten

Hierna wordt ingegaan op de handhavingsinstrumenten waarover de AP beschikt. Dit zijn de handhavingsinstrumenten waarvan de inzet bij formeel besluit geschiedt (met uitzondering van de eindbrief). Meer informatie over opgelegde maatregelen en voorbeelden van handhavingsbesluiten zijn te vinden op de website van de AP.^note

Section 3.2 · Formele preventieve instrumenten

De AP beschikt over enkele formele instrumenten die kunnen worden ingezet nog voordat de verwerking van persoonsgegevens is gestart of nog voordat een overtreding is gebleken. In deze paragraaf wordt ingegaan op deze instrumenten.

Section 4.1 · Overtreder

Handhavingsmaatregelen worden opgelegd aan de overtreder. De overtreder is degene tot wie een regel zich richt (de normadressaat) en die zich niet aan die regel houdt. De overtreder kan een natuurlijk persoon zijn, maar bij het toezicht door de AP gaat het in veel gevallen om een rechtspersoon. In dat geval wordt de gedraging die leidt tot de overtreding toegerekend aan de rechtspersoon.Als de AP vaststelt dat een rechtspersoon een overtreding heeft begaan, dan kan de AP in bepaalde gevallen óók, of in plaats van de rechtspersoon, de feitelijk leidinggevende beboeten.^note Dat is de persoon die opdracht heeft gegeven tot die overtreding of daaraan feitelijk leiding heeft gegeven.

Section 4.2 · Relevante factoren bij het bepalen van het handhavingsinstrument

De inzet van een handhavingsinstrument dient effectief en passend te zijn. De AP beoordeelt in iedere zaak op basis van alle omstandigheden van het concrete geval welk handhavingsinstrument het meest effectief en passend is om het doel te bereiken dat met het handhavend optreden wordt nagestreefd. Bij deze beoordeling houdt de AP rekening met de factoren vermeld in artikel 83, tweede lid, van de AVG. In zaken waarin andere regelgeving dan de AVG van toepassing is, wordt hieraan zoveel als de desbetreffende regeling toelaat overeenkomstige toepassing gegeven. De factoren luiden als volgt:

In de hiervoor vermelde Richtsnoeren 04/2022 van de European Data Protection Board (hierna: EDPB) is nader ingegaan op de wijze waarop deze factoren moeten worden beoordeeld.^note Ook in zaken die betrekking hebben op een andere regeling dan de AVG, of waarin de AP niet voornemens is om een bestuurlijke boete op te leggen maar een ander handhavingsinstrument te gebruiken, dienen de factoren te worden beoordeeld op de wijze als vermeld in de Richtsnoeren. De factoren a, b en g zijn toegelicht in paragraaf 4.2.1, 4.2.2 respectievelijk 4.2.3 van de Richtsnoeren. De overige factoren zijn toegelicht in hoofdstuk 5 van de Richtsnoeren.Bovenstaande opsomming van factoren is niet uitputtend. De weging die de AP toekent aan de genoemde factoren kan, naar gelang de omstandigheden, per geval verschillen. De AP houdt bij het kiezen van een handhavingsinstrument in een concrete zaak rekening met de specifieke omstandigheden van het geval en betrekt daarbij alle relevante feiten en belangen.

Section 4.3 · Combinatie en escalatie van handhavingsinstrumenten

Hierboven zijn handhavingsinstrumenten van verschillende aard en zwaarte toegelicht. De AP kan handhavingsinstrumenten ook combineren, door deze na elkaar of naast elkaar op te leggen. Zo kan voor een voortdurende overtreding tegelijkertijd een last onder dwangsom én bestuurlijke boete worden opgelegd.Als het gekozen handhavingsinstrument niet het gewenste effect heeft gehad en de overtreding voortduurt, kan de AP besluiten om een zwaarder handhavingsinstrument in te zetten. Hierbij kan worden gedacht aan de volgende voorbeelden:

Het escaleren en cumuleren van herstellende en/of bestraffende maatregelen kan noodzakelijk blijken om een overtreding te beëindigen, met name waar de overtreder (financieel) voordeel heeft bij het in stand houden van de overtreding.

Section 5.1 · Aanvang van de handhavingsprocedure

De handhavingsprocedure vangt in de regel aan op het moment dat de AP een voornemen tot handhaving stuurt aan de overtreder. Dat kan het geval zijn nadat de AP een onderzoeksrapport of een voorgenomen besluit heeft opgesteld. Het kan ook voorkomen dat in een bezwaarprocedure de AP besluit tot handhaving over te gaan. Hierop wordt in paragraaf 5.3 ingegaan. Ten slotte kan een handhavingsprocedure worden gestart wanneer de AP tijdens een onderzoek stuit op een situatie waarin de onderzochte partij medewerking weigert (zie paragraaf 3.1.3).

Section 5.2 · Verloop van de handhavingsprocedure

Als de AP bij een gebleken overtreding voornemens is om een formeel handhavingsinstrument in te zetten, duurt de procedure gemiddeld negen tot achttien maanden. De handhavingsprocedure is geregeld in de Awb en verloopt als volgt:

Er zijn situaties waarin de AP snel tot handhavend optreden dient te besluiten. Bijvoorbeeld wanneer het maatschappelijk belang snel optreden vergt, of wanneer een regeling daartoe verplicht. In zulke gevallen kan van het bovenstaande worden afgeweken.

Section 5.3 · Rol van de verzoeker of klager in de handhavingsprocedure

Een handhavingsprocedure kan (maar hoeft niet) het gevolg zijn van een verzoek om handhaving of AVG-klacht. In dat geval is sprake van een verzoeker of klager. In paragraaf 2.6 van dit beleid is het uitgangspunt vermeld dat de AP de klager op de hoogte houdt van de voortgang van de handhavingsprocedure. De voortgang moet worden onderscheiden van de inhoud van de zaak: de verzoeker of klager ontvangt in beginsel geen afschrift van het rapport, stukken uit het dossier of correspondentie met de overtreder. Dit beginsel laat onverlet dat de AP met het oog op het zorgvuldigheidsbeginsel, informatie of stukken aan de klager of verzoeker kan voorleggen ter controle van de feitelijke juistheid daarvan.De rol die de verzoeker of klager daarnáást in het traject heeft, wordt beheerst door de Awb. De verzoeker of klager heeft in beginsel niet het recht om voorafgaand aan het te nemen besluit in de gelegenheid te worden gesteld om een zienswijze te geven. Dit is alleen anders als zich een geval voordoet als bedoeld in de artikelen 4:7 en 4:8 van de Awb. Uit de geschiedenis van de totstandkoming van deze bepalingen blijkt dat deze artikelen tot doel hebben te waarborgen dat een controle van relevante gegevens plaatsvindt. Zij hebben geen rechtsbeschermingsfunctie.^note Ook heeft de verzoeker of klager niet het recht om een mondelinge toelichting van de zienswijze van de overtreder bij te wonen.Zoals vermeld in paragraaf 2.6 van dit handhavingsbeleid, ontvangt de verzoeker of klager bij beëindiging van de procedure bericht over het resultaat daarvan. De AP is wettelijk verplicht om een afschrift van een eventueel genomen handhavingsbesluit te verstrekken dat integraal onderdeel uitmaakt van de beslissing op het verzoek of de AVG-klacht. De AP kan gegevens van (bedrijfs)vertrouwelijke aard uit dat afschrift verwijderen (lakken).

Section 5.4 · Handhavingsprocedure tijdens de bezwaarfase

De AP behandelt regelmatig bezwaarschriften van mensen die een handhavingsverzoek of een AVG-klacht bij de AP hebben ingediend. Die mensen maken veelal bezwaar tegen het feit dat de AP, na het in gepaste mate uitvoeren van onderzoek, geen overtreding heeft geconstateerd. Bij de behandeling van het bezwaarschrift en beoordeling van het dossier kan het voorkomen dat de AP alsnog een overtreding constateert. In dat geval zijn er verschillende vervolgstappen mogelijk:

In de laatste twee gevallen (berisping en overige handhavingsinstrumenten) wordt de handhavingsprocedure doorlopen. Deze handhavingsprocedure beperkt zich tot de situatie van de klager zoals deze is beschreven in de initiële AVG-klacht of van de verzoeker zoals omschreven in het handhavingsverzoek. De AP hoeft ook in bezwaar niet ambtshalve ruimer onderzoek te doen.De uitgangspunten beschreven in hoofdstuk 2 van dit handhavingsbeleid gelden ook voor de handhavingsprocedure in de bezwaarfase. Wel wijkt de handhavingsprocedure in de bezwaarfase op een aantal punten af van de procedure beschreven in paragraaf 5.2. In bezwaar verloopt de procedure als volgt.

Section 5.5 · Rol van de verzoeker of klager (derde-belanghebbende) in bezwaar

In de vorige paragraaf is ingegaan op de situatie dat een handhavingsverzoek of AVG-klacht in eerste instantie is afgewezen en de verzoeker of klager daartegen bezwaar maakt. Indien de AP het handhavingsverzoek of de AVG-klacht niet heeft afgewezen maar juist een handhavingsbesluit heeft genomen, is het ook mogelijk dat niet de verzoeker of klager, maar de overtreder daartegen bezwaar maakt. In die situatie stelt de AP de initiële verzoeker of klager in de gelegenheid om als derde-belanghebbende deel te nemen aan de bezwaarprocedure. Het gemaakte bezwaar kan er immers toe leiden dat de AP in bezwaar anders beslist op het verzoek of de AVG-klacht. De bezwaarprocedure richt zich in dat geval op het integrale besluit, dat wil zeggen het handhavingsbesluit en de daarbij behorende beslissing op het verzoek of de AVG-klacht.Indien een partij als derde-belanghebbende deelneemt aan de procedure, ontvangt deze het integrale besluit waartegen het bezwaar zich richt en het ingediende bezwaarschrift, tenzij verstrekking om belangrijke redenen achterwege dient te blijven. Dat is onder meer het geval als tijdens de fase dat het handhavingsbesluit genomen werd (de primaire besluitvorming) een vertrouwelijkheidsclaim is toegewezen (vergelijk paragraaf 2.6). In dat geval wordt het gelakte besluit verstrekt. Andere op de zaak betrekking hebbende stukken legt de AP in bezwaar ter inzage, met uitzondering van vertrouwelijke stukken.De derde-belanghebbende wordt in de gelegenheid gesteld om een reactie te geven op het bezwaarschrift van de overtreder. Ook heeft de derde-belanghebbende, anders dan tijdens de primaire besluitvormingsfase, in beginsel het recht om te worden gehoord. Belanghebbenden worden in elkaars aanwezigheid gehoord, tenzij de AP anders besluit. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als aannemelijk is dat informatie wordt gewisseld waarvan de geheimhouding om belangrijke redenen is geboden. De AP kan belanghebbenden dan gedeeltelijk of geheel afzonderlijk horen.Als de AP een beslissing op het bezwaar heeft genomen, geeft zij de overtreder de mogelijkheid tot het doen van vertrouwelijkheidsclaims. Zie hetgeen hierover in paragraaf 2.6, tweede en derde alinea is beschreven). Dit proces kan ertoe leiden dat de derde-belanghebbende een beslissing op bezwaar ontvangt waarin vertrouwelijke informatie is gelakt.

Section 5.6 · Erkennings- en berustingsprocedure

Indien de AP voornemens is om een bestuurlijke boete op te leggen, kan de AP de overtreder de mogelijkheid bieden om de handhavingsprocedure af te ronden middels de erkennings- en berustingsprocedure. De overtreding dient zich hier wel voor te lenen en er moeten voldoende efficiencyvoordelen te verwachten zijn. Een dergelijke afronding van de handhavingsprocedure leidt doorgaans tot een aanzienlijk kortere procedure dan de reguliere handhavingsprocedure en leidt tot een definitieve geschilbeslechting. Dit heeft voordelen voor zowel de overtreder als de AP: de overtreder maakt schoon schip en de AP gaat doelmatig om met mensen en middelen waardoor zij capaciteit behoudt voor andere zaken. De overtreder erkent de geconstateerde overtreding en berust in het opleggen van een bestuurlijke boete. In ruil daarvoor verlaagt de AP de boete met maximaal 35%. Deze boeteverlaging wordt toegepast op het boetebedrag dat door de AP vastgesteld wordt in overeenstemming met paragraaf 3.1.6 van het handhavingsbeleid.De AP kan voorstellen om te verkennen of een dergelijke wijze van afronding van de handhavingsprocedure mogelijk is, maar de overtreder kan de interesse daarvoor ook zelf kenbaar maken via de aan de zaak toegewezen medewerker van de AP. Uiteindelijk beslist de AP op grond van de feiten en omstandigheden van het geval of de zaak zich hiervoor leent; er bestaat uitdrukkelijk geen recht op deze wijze van afronding van de handhavingsprocedure. Als de zaak zich naar het oordeel van de AP leent voor een dergelijke wijze van afronding van de procedure, dan wordt daartoe een overeenkomst gesloten waarin is beschreven hoe het uiteindelijke boetebesluit tot stand komt.De verkenning vindt plaats in vertrouwelijkheid. Nieuwe informatie die de overtreder tijdens de verkenning naar voren brengt, wordt niet betrokken in de hoofdzaak indien de erkennings- en berustingsprocedure niet leidt tot een succesvolle afronding van de handhavingsprocedure. De overtreder kan de AP echter toestemming geven om deze informatie wél te gebruiken in de hoofdzaak, bijvoorbeeld als het gaat om ontlastend bewijs. Hiermee is gewaarborgd dat de overtreder niet in een slechtere positie kan komen door open in gesprek te gaan met de AP, ook al leidt dat gesprek niet tot de hier bedoelde wijze van afronding. Vergelijk in dezelfde zin (maar dan voor ná de verkenning) de laatste spelregel, vermeld in paragraaf 5.4.2.

Section 6.1 · Nationale samenwerking

Naast de AP zijn er nog andere toezichthouders die toezicht houden op sectoren waar ook de AP toezicht op houdt. Ook worden steeds vaker meerdere toezichthouders aangewezen om toezicht te houden op de naleving van een bepaalde Europese regeling.^note Afstemming en samenwerking met andere toezichthouders is daarom van belang. De AP heeft met verschillende andere toezichthouders samenwerkingsprotocollen opgesteld waarin afspraken over deze afstemming en samenwerking zijn vastgelegd. Een overzicht van deze samenwerkingen is te vinden op de website van de AP.^noteAfstemming met het Openbaar Ministerie bij mogelijke samenloop strafrechtelijke en bestuursrechtelijke handhavingIn sommige gevallen kan sprake zijn van gedragingen die niet alleen een overtreding opleveren van de regelgeving waarop de AP toezicht houdt, maar tevens een strafbaar feit. De vervolging van strafbare feiten is voorbehouden aan het Openbaar Ministerie (hierna: OM). Wanneer de AP in een dergelijk geval overweegt een bestuurlijke boete op te leggen, zal de AP hierover eerst afstemming zoeken met het OM.^note Voorkomen moet worden dat een overtreder twee keer wordt gestraft (bestuurs- én strafrechtelijk) voor dezelfde overtreding. Het zogenoemde ne bis in idem-beginsel en het una via-beginsel staan hieraan in de weg.^note

Section 6.2 · Europese samenwerking in AVG-zaken (eenloketmechanisme)

Elke EU-lidstaat heeft een eigen AVG-toezichthouder. Deze toezichthouder houdt toezicht op de verwerking van persoonsgegevens door organisaties die hun hoofdvestiging hebben in dat land. Tegenwoordig heeft een groot aantal verwerkingen een internationaal karakter. Dat wil zeggen dat de verwerking plaatsvindt in het kader van de activiteiten van vestigingen in meerdere lidstaten van de verwerkingsverantwoordelijke of verwerker, of dat de verwerking van persoonsgegevens betrokkenen in meerdere lidstaten raakt.^note Dit worden in de AVG ‘grensoverschrijdende verwerkingen’ genoemd. De AVG regelt de samenwerking tussen de toezichthouders van de verschillende betrokken lidstaten.De leidende toezichthouder houdt in beginsel toezicht op organisaties die grensoverschrijdende verwerkingen uitvoeren én gevestigd zijn in de lidstaat van deze toezichthouder. Dit betekent dat de AP in beginsel toezicht houdt op de grensoverschrijdende verwerking van persoonsgegevens door bedrijven die hun hoofdvestiging in Nederland hebben en bijvoorbeeld de Ierse toezichthouder op de grensoverschrijdende verwerking van persoonsgegevens door bedrijven die hun hoofdvestiging in Ierland hebben. De rol van de toezichthouders ten aanzien van een grensoverschrijdende gegevensverwerking wordt vastgesteld aan de hand van de EDPB Richtsnoeren 8/2022 voor het bepalen van de leidende toezichthoudende autoriteit van de verwerkingsverantwoordelijke of de verwerker.^note Bij de behandeling van een zaak over een grensoverschrijdende gegevensverwerking moet de leidende toezichthouder samenwerken met de andere betrokken toezichthouders. Dit zijn de toezichthouders van de lidstaten waar betrokkenen worden getroffen door de desbetreffende gegevensverwerking.Het voordeel van het eenloketmechanisme is dat organisaties alleen met de leidende toezichthouder te maken hebben. Ook betrokkenen hebben maar met slechts één toezichthouder te maken: de lokale toezichthouder. Maar afstemming met de andere toezichthouders vergroot ook de complexiteit van het toezicht. Wanneer de AP in de hoedanigheid van leidende toezichthouder voornemens is om een besluit te nemen, moet eerst een ontwerpbesluit worden voorgelegd aan de betrokken toezichthouders.^note De betrokken toezichthouders hebben vervolgens de mogelijkheid om binnen vier weken een bezwaar in te dienen tegen het ontwerpbesluit. Wordt bezwaar gemaakt tegen het besluit en wordt dit bezwaar gehonoreerd, dan moet de AP een herziene versie van het besluit voorleggen aan de betrokken toezichthouders. Die hebben vervolgens de mogelijkheid om binnen twee weken bezwaar in te dienen tegen het herziene ontwerpbesluit.^note Deze procedure duurt dus vier tot zes weken, waarbij de tijd die de AP nodig heeft het besluit te herzien nog niet is meegerekend.Als een in de eerste of tweede ronde ingediend bezwaar niet wordt gehonoreerd, moet het in artikel 63 en verder van de AVG bedoelde coherentiemechanisme worden toegepast. Dat mechanisme houdt in geval van een geschil tussen toezichthouders in dat de EDPB een bindend besluit neemt over het door een betrokken toezichthouder gemaakte bezwaar. Dat besluit moet worden vastgesteld binnen een maand na verwijzing, te verlengen met maximaal nog een maand.^note Indien binnen die termijn geen besluit wordt genomen door een gekwalificeerde meerderheid, heeft de EDPB twee weken om met een gewone meerderheid te beslissen.^note Na het besluit van de EDPB heeft de leidende toezichthouder uiterlijk een maand om een definitief besluit in de zaak te nemen.^note Bij toepassing van het coherentiemechanisme geldt dus dat de AP binnen zestien weken na aanvang een definitief besluit dient te nemen. Dat komt bovenop de vier tot zes weken vermeld in de vorige alinea.