Besluit vaststelling Beleidsregels openbaarmaking door Autoriteit Persoonsgegevens 2026

Section 1 · Openbaarmakingsbeleid van de AP

De AP is de onafhankelijke toezichthouder op de naleving van het grondrecht op de bescherming van persoonsgegevens. De AP beschermt mensen in een digitale wereld. De AP ziet zichzelf daarbij als maatschappelijk regisseur en wil vanuit die rol bijdragen aan de bescherming van de fundamentele waarden die ten grondslag liggen aan het recht op de bescherming van persoonsgegevens. De AP focust op de fundamentele waarden non-discriminatie, persoonlijke autonomie en vrijheid, controleerbaarheid en transparantie van de macht en veiligheid van persoonsgegevens. Door informatie actief openbaar te maken, kan de AP invulling geven aan deze rol van maatschappelijk regisseur en zo bijdragen aan de bescherming van die fundamentele waarden.Zo wil de AP nadrukkelijk niet alleen communiceren over (specifieke) overtredingen en afzonderlijke zaken, maar juist ook bredere vraagstukken proactief waar nodig kunnen agenderen en aanpakken. Hiermee wil de AP voorkomen dat er schadelijke gevolgen voor burgers en de maatschappij in brede zin ontstaan. Door documenten actief openbaar te maken, kan de AP onderwerpen agenderen en bijdragen aan bredere maatschappelijke discussies. Maar ook actieve openbaarmaking van stukken waarin de AP guidance geeft over bijvoorbeeld de uitleg van wet en regelgeving, of waarin de AP voorlichting geeft over hoe een norm moet worden toegepast, kunnen bijdragen aan die discussie. Actieve openbaarmaking kan ook een preventieve werking hebben, omdat daarmee bijvoorbeeld overtredingen kunnen worden voorkomen.Daarnaast is de AP, als toezichthouder die zich hard maakt voor de bescherming van de fundamentele rechten van burgers, zich zeer bewust van het belang van transparantie en democratische controle op haar functioneren. Door stukken actief openbaar te maken, faciliteert de AP deze democratische controle. Het kan bijvoorbeeld gaan om openheid over strategische of beleidsmatige keuzes die de AP maakt, maar ook over de manier waarop de AP haar (publieke) middelen besteedt bij de uitvoering van haar wettelijke taken. Ook daarom vindt de AP het belangrijk om transparant te zijn.Tegelijkertijd is de AP zich er van bewust dat niet alle documenten zonder meer openbaar gemaakt kunnen worden. Als toezichthouder die ervoor zorgt dat datgene wat persoonlijk en vertrouwelijk moet blijven niet zomaar met eenieder wordt gedeeld, wil de AP hier dan ook zeer zorgvuldig mee omgaan. Dat betekent dat er ook goede redenen kunnen zijn om af te zien van openbaarmaking, of om alleen specifieke onderdelen van een document openbaar te maken. Bijvoorbeeld om de fundamentele rechten van de betrokken partij(en) te beschermen. Te denken valt natuurlijk aan het fundamentele recht op de bescherming van persoonsgegevens, maar ook aan de onschuldpresumptie en het evenredigheidsbeginsel. Daarom is het uitgangspunt van de AP bij actieve openbaarmaking: ‘openbaar, tenzij’.

Section 2 · Toepassingsbereik: alleen actieve openbaarmaking

Ook voor de AP gelden de wettelijke regels genoemd in de Wet open overheid, hierna te noemen de Woo. Deze wet bevat regels met betrekking tot actieve openbaarmaking. Dat wil zeggen het op eigen initiatief openbaren van schriftelijke producten door de AP, zonder dat iemand hier eerst om verzoekt.De Woo geeft aan dat in algemene zin bestuursorganen zich moeten inspannen om informatie actief te openbaren.^note De Woo geeft vervolgens de (categorieën van) documenten aan die in ieder geval actief openbaar moeten worden gemaakt, voor zover geen uitzondering van toepassing is.^note De Woo regelt tevens de procedure die hiervoor gevolgd moet worden (moment van openbaarmaking, zienswijze door belanghebbenden, mededeling van het tijdstip van openbaarmaking en de openbaar te maken documenten en rechtsbescherming). Ten aanzien van alle documenten van de AP waarvoor in de Woo (of elders in de wet)^note actieve openbaarmaking niet verplicht is gesteld of is uitgesloten, heeft de AP (dus) (beleids)ruimte om eigen afwegingen te maken. In het productenoverzicht AP is per productcategorie duidelijk gemaakt of er een wettelijke verplichting tot openbaarmaking bestaat, en zo niet, hoe de beleidsruimte wordt ingevuld.^note De invulling van de beleidsruimte kan bestaan uit ‘ja’, ‘nee’, ‘ja, tenzij’ of ‘nee, tenzij’. Daar waar verwezen wordt naar het afwegingskader is op voorhand nog niet een dergelijke afweging gemaakt. De beslissing om wel of niet actief openbaar maken wordt dan gebaseerd op de bijzondere omstandigheden van het specifieke geval.

Section 3 · Uitzonderingen en belangenafweging

Zoals vermeld, heeft de AP een Productenoverzicht gemaakt waarbij is aangegeven wat, wanneer en waar wordt geopenbaard. Actieve openbaarmaking blijft achterwege in de volgende gevallen:Hoe vult de AP de openbaarmaking in individuele gevallen verder in

Op grond van bijzondere omstandigheden kan in individuele gevallen soms al dan niet na contact met betrokkenen zoals klager en/of overtreder worden afgezien van openbaarmaking van een besluit dat de AP heeft genomen, of kan worden overgegaan tot geanonimiseerde openbaarmaking. In de belangenafweging weegt het belang van openbaarmaking soms niet op tegen het belang van de betrokkenen. Hierbij kan het zo zijn dat het publieke belang van geïnformeerd zijn en preventie niet opweegt tegen bijvoorbeeld de gevolgen voor een onderneming of burger (denk aan een waarschuwingsbrief richting een onderneming). Andersom is ook mogelijk: daar waar normaal gesproken niet tot openbaarmaking wordt overgegaan kan in bijzondere omstandigheden toch tot openbaarmaking worden overgegaan. Denkbaar is dat het belang van de ondertoezichtgestelde om het product niet te openbaren minder zwaar weegt dan het belang van een geïnformeerde samenleving. Ook kan de AP overgaan tot openbaarmaking wanneer betrokken partijen hiervoor toestemming geven.Hieronder (niet limitatief) wordt een aantal wegingsfactoren genoemd die een rol spelen om wel over te gaan tot openbaarmaking:Factoren (niet limitatief) die een rol spelen om juist niet – op dat moment- over te gaan tot (volledige) openbaarmaking:

Section 4 · Evaluatie

Dit beleidskader wordt uiterlijk 2 jaar na de inwerkingtreding of zoveel eerder als noodzakelijk geacht, maar niet eerder dan 1 jaar na inwerkingtreding, geëvalueerd. Dit betreft een interne niet publieke evaluatie op doel- en rechtmatigheid.

Toelichting bij Afwegingskader

1 a.Gaat het in de overzichtstabel om een ‘ja, tenzij’ bij een niet-verplichte informatiecategorie in de Woo? Betrek dan ook bij de beoordeling of openbaarmaking in dit concrete geval in strijd is met het doel van het toezicht op de naleving door de AP (of zou kunnen komen), oftewel: levert actieve openbaarmaking direct gevaar op voor de bescherming van persoonsgegevens of kan het de maatschappij ontwrichten?Wanneer er bij een ‘nee, tenzij’ toch overgegaan wordt tot openbaarmaking (zwaarwichtige gronden) moet dit extra worden gemotiveerd en gedocumenteerd.1 b.De Woo is van toepassing tenzij een bij bijzondere wet vastgelegd apart regime van topassing is. Dit is vastgelegd in artikel 8.8 Woo en de bijlage bij dat artikel. De bijlage bij artikel 8.8 bepaalt dat de in die bijlage genoemde bepalingen voorgaan op de artikelen 3.1, 3.3, 4.1, 5.1, eerste, tweede en vijfde lid, en 5.2.2.Ondergrens: Het middel is ‘op voorhand’ erger dan de kwaal’. Bijvoorbeeld als door actief informatie te verstrekken over bijvoorbeeld ‘kwetsbaarheden’ of gelekte gegevens juist misbruik en direct (al dan niet fysiek) gevaar voor personen dreigt, of kritieke of vitale infrastructuur of de openbare orde of (nationale) veiligheid onder druk komt te staan.3 a.Artikel 5.1, eerste lid, van de Woo noemt de absolute weigeringsgronden. Als een absolute weigeringsgrond van toepassing is, mag de informatie niet openbaar worden gemaakt. Het kan ook gaan om informatie uit een deel van een document, de rest van het document valt dan niet onder de absolute weigeringsgrond. Bij een absolute weigeringsgrond is er voor de AP geen ruimte om zelf een andere afweging te maken. Absolute weigeringsgrond zijn het in gevaar kunnen brengen van de eenheid van de Kroon, het kunnen schaden van de veiligheid van de Staat, wanneer het bedrijfs- en fabricagegegevens betreft die door natuurlijke personen of rechtspersonen vertrouwelijk aan de overheid zijn medegedeeld, wanneer het gaat om bijzondere persoonsgegevens of nationale identificatienummers. Zie voor een verdere toelichting op de absolute weigeringsgronden bijv.de Rijksbrede Woo-instructie.3 b.Het moet gaan om een zwaarwegend algemeen belang, zoals het belang van openbare veiligheid, de volksgezondheid of het milieu of de bescherming van een democratische rechtsorde (art. 3.4 Woo). Dit is dus de uitzondering op de uitzonderingen uit artikelen 5.1 en 5.2 van de Woo.4.De onder a t/m d genoemde factoren uitgebreider:

Voorbeelden van wegingen: